Op de Neude, het Stadhuisplein, het Ledig Erf, het Lucasbolwerk en het Domplein; overal had de horeca in de Utrechtse binnenstad schermen kunnen plaatsen om al die mensen die graag met zijn allen in de buitenlucht naar de WK-wedstrijden wilden kijken een prima plek te bieden. Maar strikte gemeentelijk regels maakten het de horeca-ondernemers onmogelijk om de kosten terug te verdienen omdat er geen extra biertaps geplaatst mochten worden.

Omdat het particulier initiatief op deze manier om zeep werd geholpen moest de gemeente (lees: burgemeester Wolfsen, want hij is de direct verantwoordelijk) wel iets anders bedenken. Het werd het asfalt achter Vredenburg Leidsche Rijn, beter bekend als de Rode Doos. Een mooi voorbeeld van hoe het niet moet. Sterker nog, een mooi voorbeeld van hoe het gemeentebestuur de weg kwijt is. Het bestuur wordt gekozen en ingehuurd door Ons Utrechters. De bedoeling is dat ze deze stad zo goed mogelijk besturen, op een manier die niet alleen recht doet aan de verkiezingsuitslag maar vooral ook getuigt van vertrouwen in al die anderen, die hun verantwoordelijkheid in de stad kennen en kunnen nemen.

En de veel gehoorde klacht vanuit de overheid dat de mondige burger er een 'wij vragen, u draait'-mentaliteit op nahoudt, gaat niet op. Het is veeleer andersom. De overheid heeft zoveel naar zich toegetrokken dat burgers en ondernemers op de knieën naar die overheid toe moeten om iets gedaan te krijgen. Het is een regeltjesmachine geworden. In dat verband is het een zegen dat de economische crisis zorgt voor een kerntakendiscussie. Waartoe zijn wij als publieke sector op aard en hoe zorgen we er weer voor dat de kreet: 'de overheid dat ben je zelf', weer geldig wordt.

Ook aan realiteitszin ontbreekt het in de ivoren toren van het Utrechtse stadhuis al jaren. “Wij geven de bevolking de gelegenheid om feest te vieren. Daartoe sluiten we de binnenstad af voor het verkeer”, klonk het onlangs nog. Aan onze hoela, denken wij dan, de bevolking maakt zelf wel uit of, waar en wanneer er feest gevierd wordt. Het is niet het stadsbestuur, dat met een aan/uitknopje bepaalt wat er in de stad gebeurt. Het stadsbestuur moet faciliteren en, inderdaad, zorgen dat de openbare orde en veiligheid niet in het geding komt. Door er bij voorbaat van uit te gaan dat zaken uit de hand kunnen lopen kun je ongeveer alles onmogelijk maken maar dat is toch echt niet de bedoeling. De grote ellende bij de manier van denken van onze burgemeester en zijn ambtenaren is dat zij handelen met het trapongeval in 2006 en de rellen in Hoek van Holland in hun achterhoofd. Ze proberen alles voor te zijn uit angst dat er later verwijten komen dan ze zich niet goed voorbereid hebben. Nu geldt voor zowel het trapongeval als voor de Hoekse rellen dat gemeente en politie verkeerd zijn omgegaan met essentiële informatie. Was die informatie vooraf juist ingeschat dan had veel, zoniet alle ellende voorkomen kunnen worden.

Utrecht heeft geen Museumplein, waar het halve land op af kan komen als er iets te vieren valt. Hier zijn kleine pleinen met café's met elk hun eigen karakter en klantenkring. Met horeca-ondernemers die al talloze keren bewezen hebben dat ze goed in staat zijn om met grote drukte om te gaan. En toch werd het hen niet toevertrouwd om tijdens het WK grote schermen te plaatsen. En het probleem speelde al eerder. Het Bevrijdingsfestival moest zich om veiligheidsredenen dit jaar voor het eerst tussen hekken afspelen. Gevolg: een derde minder ruimte op het terrein, lange rijen voor de ingangen en publiek dat gefrustreerd huiswaarts moest keren. En dat bij een festival dat al jaren probleemloos verloopt. Zelfs de volmaakt vreedzame boekenbeurs van de Lions kon niet meer op het Lepelenburg gehouden worden vanwege de veiligheidseisen die de gemeente stelde. En dan hebben we nog niet eens over de Sinterklaasintocht, waarvan de organisatie zich inmiddels afvraagt of het kinderfestijn nog wel gehouden kan worden.

Hopelijk gaat de gemeenteraad de burgemeester en zijn ambtenaren eens uitleggen dat zij de bevolking niet als een potentieel gevaar moeten benaderen. En er op wijzen dat het gestoethaspel rond de WK-schermen het vertrouwen in de politiek de zoveelste deuk heeft bezorgd.