Wethouder Rinda den Besten.

De gemeente Utrecht heeft kennelijk niet voor niets een scriptie over het Utrechtse Jongerenloket van de website van de Universiteit Utrecht laten halen. Het document dat woensdagavond toch opdook spreekt van een ‘chaos’. Dat terwijl de stad zelf op 5 oktober een persbericht uit deed gaan met de kop: ‘Utrechts Jongerenloket is een succes'.

Naar aanleiding van vragen van de Utrechtse VVD belde DNU met studiebegeleider Maier van de universiteit. Die bevestigde dat op verzoek van Utrecht de masterscriptie van de site was gehaald.

Verantwoordelijk wethouder Rinda den Besten (PvdA) stuurde een eigen evaluatie van dat loket op 5 oktober naar de raad. Onderzoeksbureau BMC evalueerde het loket dat medio 2008 startte en waarin Utrecht, UWV WERKbedrijf, ROC ASA en ROC Midden-Nederland samenwerken. Alle Utrechtse jongeren van 16 tot en met 27 jaar kunnen via het loket op Werkplein Willem Dreeslaan ondersteuning krijgen bij het vinden van een baan of een opleiding. Ook bij schulden kunnen jongeren er terecht. 

Utrecht stelde na het gematigd kritische rapport van BMC toch dat het loket succesvol is en dat ze de pilotperiode die eind 2010 afloopt met een jaar wil verlengen. De ‘geheime’ masterscriptie gaat veel verder en spreekt van een totale chaos bij het Jongerenloket.

Den Besten wil eerst intern bekijken hoe het nu precies is gegaan met het laten verwijderen van de scriptie. “Ik hoop morgen meer duidelijkheid te kunnen geven. Ik ken die scriptie zelf niet. Dit geeft wel een nare bijsmaak. Overigens heb ikzelf naar aanleiding van criminele jongeren rond het loket een voorstel gedaan de stagevergoeding af te schaffen. Daar wilde de coalitie in juni niet aan maar de oppositie wel.”

VVD-fractievoorzitter Kees Geldof stelde schriftelijke vragen aan het stadsbestuur in de aanloop van de commissiebehandeling op 18 november van het voorstel van Den Besten om het loket langer open te houden. Nu de scriptie woensdagavond via lezers van de website GeenStijl boven water kwam snapt Geldof beter waarom er een embargo tot 2050 kwam na een belletje uit het stadhuis. “Deze scriptie schetst een ontluisterend beeld hoe het de eerste periode bij het jongerenloket is gegaan. Het college had ook dit soort informatie met de raad moeten delen. Ik ben zeer benieuwd naar de uitleg van de wethouder.”

Hieronder een bloemlezing van uitspraken begin dit jaar van beleidsmakers en klantmanagers van het Jongerenloket, die jongeren doorverwezen naar Fourstar, het re-integratiebedrijf dat jongeren aan de slag moet helpen. Helemaal onderaan de gemeentelijke evaluatie van het jongerenloket.

Beleidsmaker: “Die stagevergoeding was heel laagdrempelig voor jongeren en dat was waarschijnlijk ook de reden dat criminele jongeren erop af kwamen. Je hoefde verder helemaal geen gegevens te verstrekken. Je werd naar Fourstar gestuurd en je kreeg een stagevergoeding, die relatief heel hoog is. Dus dat was natuurlijk heel lucratief. En daar zijn dus heel veel jongeren op afgekomen die je anders niet had gezien.

Klantmanager: “Nou, ik denk dat de grote zwerm die we op een gegeven moment kregen toch wel via vriendjes, vriendinnetjes of begeleiding hebben gehoord: 'joh, je moet naar Fourstar.' Of vrienden van: 'joh, kom ook, ik zit er ook en dat is gezellig en die gaan daar de boel even lekker op stelten zetten.' Ik denk niet dat er heel veel mensen dachten van 'kan ik weer actief zijn en gaan ze me helpen een baan te vinden'.

Beleidsmaker: “We dachten toen op papier dat door jongeren te verplichten om fulltime te moeten werken dat we niet per se zouden hoeven toetsen op hun inkomensrecht. We dachten als je moet werken voor je geld dan is het ook wel gewoon eerlijk om ook uitbetaald te krijgen. En jongeren die daar geen zin in hebben of al geld hebben die schrikken we daardoor wel af. Maar dat gebeurde niet. Dat fulltime moeten werken was niet echt een probleem.”

Klantmanager: “Het is een probleem met de jongeren waarvan we niet weten wat we er mee moeten (....). Ze zijn ongemotiveerd en willen niet meewerken, ze solliciteren niet, ze komen alleen voor geld en ze komen bij een klantmanager, ze houden zich niet aan de opdrachten en dan wordt het weer gesloten. Dan komen ze weer bij de volgende
klantmanager.”

Klantmanager: “Toen met die hele drukke periode konden ze het gewoon niet goed bijhouden dus we meldden jongeren aan die tekenen een stageovereenkomst en dan kregen ze iedere maand een stagevergoeding uitbetaald. En na een paar maanden bleek dat ze gewoon helemaal niet meer geweest waren en dan hebben ze wel twee of drie maanden betaald gekregen zonder daar een stap te zetten en dat had natuurlijk niet mogen gebeuren.”

Klantmanager: “En van andere jongeren kreeg je ook terug: 'het is gewoon net een buurthuis daar, lekker koffie drinken en we eten wat.' Ook dat er periodes waren dat Fourstar niet voldoende productiewerk had. Dus dan was er ook niet voldoende te doen nou dan gingen ze weer vroeg naar huis en je kreeg er nog voor betaald ook.”

Klantmanager: “Ik had een cliënt die een bendeleider was. Die wilde heel graag naar Fourstar en ging daar vervolgens jongens werven die criminele activiteiten voor hem konden gaan uitvoeren. Er zijn verhalen dat jongeren in de training kwamen en dan even de melding deden van de kentekenplaten van meneer die en die zijn gearriveerd.”

Klantmanager: “De eerste drie maanden bleken er verschillende bendes te zitten (....) Die bendes kwamen elkaar allemaal bij Fourstar tegen dus dat werd vechten. Niemand liep daar meer veilig rond zo ongeveer.

Klantmanager: “Er moesten daders en slachtoffers samenwerken bij Fourstar, zo was er een cliënt van mij die in zijn nek was gestoken door een ander. Wat er dan vaak gebeurt is dat de slachtoffers afvallen en de daders overblijven bij Fourstar.”