Boer Pedro Bojorge en zoon bij zijn bosbouw in Leon. Foto Tabe Tietema

Meer dan een meter hoog al! Het gaat goed met het ‘Utrechtse’ klimaatbos in het Nicaraguaanse León. “Steeds meer boeren rond León zien het nut er ook van in,” zegt de in De Meern woonachtige Tabe Tietema. “Ze worden steeds enthousiaster om mee te doen. Niet alleen omdat het bos voor duurzaam hout zorgt, het blijkt ook een betere bron van inkomsten.”Hoe staat het met het klimaatbos in León? In 2009 ging het project met financiele steun van de gemeente Utrecht van start. 42 Boeren deden eerst nog, gewend aan de verbouw van gewassen, aarzelend mee aan de bosbouw. Maar inmiddels is dit aantal al opgelopen naar 100.

Op bijna 500 400 hectare grond zijn circa 600400.000 bomen geplant. En het doel is nu naar 1000 of zelfs 2000 hectare te gaan, zegt Tietema die als medewerker van het Milieucentrum Utrecht onlangs nog ter plekke was.
“De bomen zijn al meer dan een meter hoog en slechts een klein deel, twintig procent, moest vanwege de droogte in 2009 worden vervangen. In 2010 is er veel regen gevallen. Zoveel zelfs dat gewassen schimmels opliepen, maar de bomen deden het juist extra goed.”

Het Milieucentrum Utrecht is een van de partners van de gemeente Utrecht in het klimaatbos. De andere is Fundación DIA in León die daar de uitvoering aanstuurt. DIA kwam ook met het plan voor het bos om zo te werken aan duurzaamheid, eeéén van de Millenniumdoelen van de Verenigde Naties en dat is in dit geval dat in 2015 meer mensen leven in een duurzamere samenleving.

Utrecht haakte als deelnemende Millenniumgemeente in op het voorstel maar zet er ook op in met het oogde koppeling te leggen met opde wens om in 2030 een CO2-neutrale gemeente te zijn. De stad wil ieder jaar 75.000 ton aan CO2-reductie zien te bereiken. Dat gebeurt door maatregelen in Utrecht. Maar door de verbinding te leggen met klimaat en bosbouw in León wil de gemeente ook een bijdrage leveren aan een duurzaam milieu wereldwijd.

De resultaten van het klimaatbos in León, waar de gemeente een stedenband mee heeft, tellen daarin mee.
Is het niet logischer dat Utrecht gewoon in Utrecht een klimaatbos aanlegt? Tietema lacht: “Nee, op de schaal waarop dat nodig is kan dat niet. Ook niet in Leidsche Rijn. In Utrecht verdwijnen eerder bomen dan dat ze er bij komen. Meedoen aan León is veel efficienter.”

De gemeente stelde stelt jaarlijks 5rond de 40.000 euro beschikbaar voor de opstart en onderhoud en leverde zo de eerste bomen voor het project. Daarnaast legde de organisatie Landelijke Stedenbanden Nederland – Nicaragua drie jaar lang 40.000 euro op tafel. Vanuit Utrecht worden dragen ook particulieren en bedrijven uitgenodigd geld bij te dragen om de boeren in León te helpen bij de omschakeling van landbouw naar bosbouw.

Volgens de gemeente Utrecht zijn de kosten voor het laten groeien van een boom 20 cent per jaar.
“Er werden vooral pinda’s en katoen verbouwd”, zegt Tietema over de landbouw in de regio van León. “Maar het was vaak van tijdelijke aard of oogsten mislukten waardoor boeren het moeilijk hebben een vast inkomen te verwerven. Waar Utrecht belang heeft bij een beter milieu en terugdringen van CO2-uitstoot biedt bosbouw aan de boeren een beter economisch perspectief.”

Dat perspectief is er wel een van lange termijn want de bosbouw is bedoeld om duurzaam hout (o.a. teak) te produceren. Dat kan echter pas na 20 tot 30 jaar gekapt worden. “Die kap betekent dan inkomsten voor de boeren maar in de tussentijd moeten ze iets doen om aan geld te komen en dat doen ze nu onder meer door tussen de jonge bomen ook gewassen te planten, maar op termijn moet er ook geld komen uit de handel van CO2-credits.”

Met de internationale milieu-organisatie The Nature Challenge wordt gewerkt aan een aanpak voor het duurzame bosbeheer waarbij dus ook inkomsten worden gehaald uit de CO2-certificaten. Tietema: “De handel in die CO2-reductie lijkt beloftevol en steeds meer boeren zien in dat ze daarbij moeten zijn. Het stelt ze ook in staat zelf voor de financiering van het klimaatbos te zorgen en onafhankelijk te worden van het geld uit Nederland.”

De boeren zien ook andere voordelen. Tietema: “Een boer vertelde me dat de bosbouw uitstekend geschikt is tegen de erosie. En een ander legde uit dat hij dit allemaal doet voor zijn kinderen. Hij hoopt dat ze meubelmaker worden want als ze volwassen zijn is er voldoende hout uit eigen productie waar ze mee aan de gang kunnen.”

landbouwgrond wordt bosbouw in Leon. Foto Tabe Tietema