In 1985 kwam documentairemaker Ruud Bakker in Utrecht wonen. Het was het jaar dat de paus hier op bezoek kwam, met heftige rellen die wereldnieuws werden als gevolg. “In wat voor stad ben ik terecht gekomen”, vroeg Bakker zich af.

Vier jaar geleden begon hij een zoektocht naar het antwoord op die vraag. En dat antwoord is de documentaire Onutregse toestanden geworden. Voor de mensen die de acties meegemaakt hebben meer dan alleen nostalgie, voor anderen een bijzonder interessante terugblik op een opvallend stuk geschiedenis van Utrecht in de jaren '70 en '80 van de vorige eeuw. De protesten tegen de sloop van de Stationswijk en de bouw van Hoog Catharijne, de acties rond Tivoli, (kraak)acties tegen de woningnood, de strijd tegen de aanleg van de A27 door Amelisweerd en de al eerder genoemde pausrellen komen aan bod. Daarbij is veel oud beeldmateriaal gebruikt, waarvan een deel uit privécollecties komt en nooit eerder is vertoond.

Bakker interviewde veertien Utrechters, die ieder hun eigen rol speelden. Onder hen politiechef Peter Vogelzang, advocaat Bernard Tomlow, journalist Louis Engelman, PSP-raadslid Rob van Gemert en actievoerders als Jos Kloppenborg, Barend Boot en Emma van den Dool. De titel Onutregse toestanden komt van de toenmalige PvdA-wethouder Hans Rosenberg. Hij leeft niet meer en komt in de documentaire dus niet aan het woord, maar met die typering doelde hij op (dreiging met) geweld door een deel van de actievoerders. Wie ook niet meer leeft is de toenmalige VVD-burgemeester Henk Vonhoff, die hoogst persoonlijk optrad tegen bezetters van Muziekcentrum Vredenburg.

De documentaire van 55 minuten gaat zaterdag in première in het Louis Hartlooper Complex. Deze en een tweede voorstelling zijn reeds uitverkocht maar er worden nieuwe gepland. Onutregse toestanden verschijnt ook op dvd, met extra beeldmateriaal waaronder fragmenten van de Utrechts Nieuwsblad-videojournaals uit de jaren zeventig.

De dvd is vanaf komend weekend te koop, onder meer via de website www.hollandseverbeelding.nl en kost 15 euro, inclusief verzendkosten.