DNU: Op zoek naar de Utrechtse ziel

Door Jos van Sambeek op di, 08/12/2009 - 03:58

DNU-voorzitter René Verhulst. Foto: Desirée Meulemans.

"Men wil wel wat, men is trots op het stadje, we hebben politici die willen knokken voor de goede zaak, van links tot rechts. De Nieuwe Utrechter hoopt de meningsvorming van de Utrechters te versterken door onafhankelijke nieuwsgaring, opinie en achtergrond. We gaan het proberen."

Met die woorden presenteerde voorzitter René Verhulst van de stichting De Nieuwe Utrechter maandagavond de nieuwe nieuwssite De Nieuwe Utrechter, kortweg DNU.nu.

Dat gebeurde in een bomvol café Willem Slok, waar naast Verhulst en hoofdredacteur Jos van Sambeek ook het publiek aan het woord kwam. Verder ondervroeg journaliste Elisabeth van den Hoogen Carel Kuyl van Nova en Hans Wansink van de Volkskrant over hun visie op de site. Bedien ook het jongere publiek, onderzoek zaken die er echt toe doen en doe niet aan hypes, was hun boodschap.

In zijn toespraak legde René Verhulst, samen met Broos Schnetz en Gerard Roos de bestuursleden van de stichting DNU, uit wat zijn drijfveren zijn om met de stichting het werk van de redactie van DNU mogelijk te maken. Hier zijn tekst:

Wie is de Nieuwe Utrechter? Wat is bedoeld met deze vraag. De mensen die erachter staan of de doelgroep, de lezer? Nee, het gaat verder, we moeten op zoek naar de Utrechtse ziel. Daarover zo meer.

Is de Nieuwe Utrechter de voorbode voor een nieuw Nederland, een nieuwe wereld of wellicht het nieuwe Jeruzalem. Dat soort pretenties hebben wij niet. Wij, dat zijn de hoofdredactie Jos van Sambeek en de journalisten Wouter de Heus en Ton van den Berg. Columnisten als Kees van Oosten, Henk Westbroek en Ben ten Boden. Tom Staal met sport, de nachtfotograaf Frans de Jonge en Rein Hanniks filmrecensies. En er komt nog veel meer. De DNU-site is het product van Gerard Roos, de vormgeving is van Desiree Meulemans en het relatiebeheer wordt gedaan door Fabienne Ruttyn. De drijfveren van de oprichters en dat zijn Gerard Roos, Broos Schnetz en ik, kunt u later op de avond bij de bar navragen. Nu volsta ik met te zeggen dat wij het Utrechtse papieren nieuws en opinie helaas steeds minder vonden worden. Het AD/UN had ooit 60.000 abonnees, nu zijn het er een schrale 16.000 en het kalft verder af. Uiteindelijk de hond in de pot voor de Nieuwsgierige Utrechter.

DNU is een stichting. Er is geen winstoogmerk. We hopen met een opbrengst uit advertenties en andere steun te kunnen draaien. De inkomsten gaan grotendeels naar de redactie. We zijn verheugd dat we a.s. woensdag kunnen beginnen met de politieke tribune in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen. Partijen kunnen hun standpunten interactief naar voren brengen. D66, CDA en GroenLinks hebben hun medewerking toegezegd en hopelijk sluiten meer partijen aan.

Is die Nieuwe Utrechter dan iemand die nog geboren moet worden en die we zoals dat zo mooi heet via de optimale mediamix en toonzetting willen opvoeden en tot wasdom laten komen? Ook dat niet.

Met een schuin oog hebben wij gekeken naar de zogenaamde burgerschapsstijlen van Motivaction. Motivaction onderscheidt vier typen: de plichtsgetrouwen, verantwoordelijken, pragmatici en buitenstaanders. De zogenaamde segmentatie. U kunt zich er allemaal wat bij voorstellen. Politieke partijen richten hier hun campagnestrategieën op. De buitenstaanders zijn de grootste categorie, zo’n 32% en de plichtsgetrouwen de kleinste: 12%. DNU denkt niet in segmenten. De Utrechters hebben iets van alle vier in zich en daar moet het nieuws aan appelleren.

En dan komen we aan de Utrechtse ziel. Bestaat er zoiets?

Er zijn twee theorieën. De eerste. Utrecht was in de middeleeuwen een stad van immuniteiten. Die besloegen 1/3 van de omwalde stad. Afgesloten gebieden door de bebouwing en met muren, steegjes en poortjes. Denk aan Oudkerkhof, Janskerkhof en de Mariaplaats. De Minrebroeders en de Catharijnekerk. De immuniteiten waren op zichzelf staande staatjes met een eigen economie en zelfs rechtspraak. Je keek nooit over de muur, dat in zichzelf gekeerde heeft een angst voor het nieuwe en het vreemde met zich meegebracht. Daarom altijd verzet tegen grote stedelijke plannen, ook in die tijd zoals de bouw van de Domtoren en stadsuitbreidingen als de Bemuurde Weerd. Poorten dicht, vreemd volk ’s nachts de stad uit. Dat werkt door in deze tijd. Denkt u maar even na.

Theorie 2. Die is wat recenter. Van 1935. Destijds ontwikkeld door cultuurdragers als Martinus Nijhoff, Hendrik Marsman (dat waren dichters) en de kunstenaar en schilder Pyke Koch. De schrijver Rob van Scheers noteert in zijn boek De Kleine Parade dat deze mannen op het terras van het toenmalige café Flora de Utrechter karakteriseerden met de levenshouding ALLES IS NIETS. Hoe goed ook, het mag niet mooi zijn, gezag rookt altijd een zware pijp en als het even kan dan moet het letterlijk en figuurlijk gesloopt worden. En ik geloof wel in deze theorie.

In 1196 dreven de Utrechtse slagers al een bisschop zijn toren op en kwam er de eerste gemeenteraad van Nederland. Een adviescollege van burgers om toe te zien op het bestuur van schout en schepenen. Na één vergadering was het over. Een nieuwe bisschop herstelde het kerkelijke gezag.

Honderd jaar later kwam er na de dood van de Hollandse bezetter Floris V een democratisch gildebestuur en in 1481 werd er een bisschop op een mestkar naar Amersfoort gezet.

En dan dat destructieve. Trijn van Leemput maakte de dwangburcht Vredenburg in 1577 met de grond gelijk en sommigen van u zullen nog weten wat er gebeurde toen in 1981 de stadionspeaker van Utrecht na de wedstrijd tegen PSV annonceerde: “Dit was Utrechts laatste wedstrijd in dit stadion, de sloop kan beginnen.” En ach, begin jaren zeventig was het stadshart al verdwenen. Complete singeldemping werd voorkomen. Station, de wijk er omheen, De Utrecht, de jaarbeursgebouwen. Weg er mee. Een betonklomp kwam er voor in de plaats en al 10 jaar praten we over de sloop van Hoog Catharijne. We begonnen met het wegtikken van het muziekcentrum. Vorig jaar werd de schutting er omheen feestelijk geopend. Bouwputtoerisme, een nieuwe immuniteit: ALLES IS NIETS.

En wij willen de tere kant van de ziel van de Utrechter raken. Alles is niets veranderen we niet zomaar. Maar als je de Utrechter mee hebt dan heb je een trouwe vriend. Men wil wel wat, men is trots op het stadje, we hebben politici die willen knokken voor de goede zaak, van links tot rechts. De Nieuwe Utrechter hoopt de meningsvorming van de Utrechters te versterken door onafhankelijke nieuwsgaring en opinie en achtergrond. We gaan het proberen.