Luchtkwaliteit is primair van belang voor de gezondheid. Opvallend is nu dat de wethouder die volksgezondheid in zijn portefeuille heeft, in Utrecht is dat Victor Everhardt (D'66), niet de wethouder is die verantwoordelijk is voor het luchtkwaliteitsbeleid. Opvallend is bovendien dat de GGD in Utrecht het wat luchtkwaliteit betreft volledig laat afweten. De GGD in Amsterdam en de provinciale GGD's zijn zeer actief, de GGD in Utrecht houdt zich echter in het geheel niet met luchtkwaliteit bezig.

In Utrecht wordt luchtkwaliteit beschouwd tot het domein te behoren van de wethouder voor verkeer en vervoer, Frits Lintmeijer (GroenLinks), en de afdeling die er zich mee bezighoudt is de afdeling Bereikbaarheid en luchtkwaliteit. En het is deze afdeling aan wie het meten van de luchtverontreiniging wordt toevertrouwd. Ook bij vorige colleges viel de luchtkwaliteit onder de wethouder van verkeer en vervoer. Dat is de belangrijkste reden waarom luchtkwaliteitsbeleid in Utrecht nooit van de grond is gekomen en waarom Utrecht tot op heden geen effectieve maatregelen heeft genomen om de luchtverontreiniging te bestrijden.

Het rapport Milieueffecten Wegverkeer (Algemene Rekenkamer, 2009) geeft als belangrijke oorzaak voor het traag op gang komen van luchtkwaliteitsbeleid in Nederland het uitblijven van ingrijpende maatregelen om het aantal autokilometers terug te dringen (blz. 6). Het gunstige effect van het schoner worden van motoren wordt meer dan volledig teniet gedaan door het negatieve effect van de groei van het aantal vrachtwagen- en autokilometers. Prioriteit nr. 1 in Nederland lijkt steeds meer te zijn: meer asfalt en meer parkeergarages om de groeiende automobiliteit te verwerken. Een verbetering van de luchtkwaliteit zit er daarom niet in.

Het domste wat je kunt doen als je de luchtkwaliteit wilt verbeteren, is de verantwoordelijkheid daarvoor te leggen bij ambtenaren wier taak en grootste zorg het is de bereikbaarheid te bevorderen, want bereikbaarheid is gewoon een ander woord voor automobiliteit. Vraag iemand van de afdeling verkeer en vervoer wat er gedaan moet worden om de luchtverontreiniging terug te dringen en hij zal antwoorden: meer rijstroken, bredere wegen en kruispunten met meer capaciteit. Ambtenaren waarvan de werkgelegenheid afhankelijk is van de groei van het autoverkeer, daarvan kan je niet verwachten dat zij zich inzetten voor vermindering van het autoverkeer. 

Conclusie: als je de luchtverontreiniging werkelijk wilt terugdringen, breng de zorg (en het meten!) dan onder bij de afdeling en de wethouder volksgezondheid.