Nulla poena

Het nulla poena-beginsel houdt in dat niemand mag worden gestraft voor een daad die niet als een strafbare daad in de wet wordt omschreven. Dit beginsel, dat sinds eeuwen in beschaafde staten wordt geëerbiedigd, is ook vastgelegd in artikel 7 van het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens (EVRM).

Voor de tweede keer blijkt Wolfsen een moeder met kind(eren) voor een jaar de toegang tot hun woning te hebben ontzegd. Wat die moeder en die kinderen hebben 'gedaan', wordt in de wet echter niet als strafbaar omschreven. Dat is namelijk dat zij de partner respectievelijk de kinderen zijn van een man die iets strafbaars heeft gedaan. Noch de vrouw, noch de kinderen worden vervolgd.

Mensen een jaar lang de toegang tot hun woning ontzeggen, is een zeer ingrijpende maatregel. De maatregel is dermate ingrijpend dat van een punitieve maatregel moet worden gesproken. Dat is een maatregel die 'leed toevoegt', zoals dat in het juridische jargon heet.

Waarom is het nodig de vrouw en de kinderen leed te bezorgen als zij zich niet hebben schuldig gemaakt aan een strafbaar feit? Wolfsen zal ongetwijfeld aanvoeren dat de ontzegging de enige manier is om ervoor te zorgen dat er in en bij de woning geen drugs meer worden verhandeld en dat het helaas onvermijdelijk is de vrouw en de kinderen zo ernstig te duperen.

Dat roept twee vragen op. De eerste vraag is of een maatregel ethisch acceptabel is als daardoor ook mensen hard worden getroffen die niets strafbaars hebben gedaan. Je kunt ook de hele klas laten nablijven omdat één leerling heeft lopen klieren. Dat vinden wij tegenwoordig gelukkig veel te ver gaan. Waarom gaat het dan niet te ver om die vrouw en haar kinderen een jaar de toegang tot haar woonwagen te ontzeggen terwijl ze niets strafbaars hebben gedaan?

De tweede vraag is of de maatregel wel nodig is. Wat beoogt Wolfsen met de maatregel? Dat kunnen twee dingen zijn. Of hij wil een afschrikwekkend voorbeeld stellen, of hij wil bereiken dat er in of bij die woning geen drugs meer worden verhandeld. In het eerste geval moet je je opnieuw afvragen of de vrouw en haar kinderen moeten lijden omdat er zo nodig een afschrikwekkend voorbeeld gesteld moet worden. In het tweede geval moet je stellen dat het doel ook op een andere manier kan worden bereikt. Aangenomen dat de dader een tijdje vastzit, is het meer dan voldoende om een camera te plaatsen.

Waarom treft Wolfsen een maatregel die overbodig is en bovendien leed toebrengt aan mensen die zich helemaal niet schuldig hebben gemaakt aan een strafbaar feit? Ik kan maar één motief bedenken: Wolfsen wil zijn geschonden imago oppoetsen. Niemand gelooft meer dat hij de man is die onze stad veiliger kan maken. Om nu te laten zien dat hij wel degelijk keihard tegen de misdaad optreedt, haalt hij hard uit tegen een onschuldige vrouw en haar kinderen.

En de gemeenteraad, wat gaat die doen? Laten de gemeenteraad het er weer bij zitten? Net als de vorige keer?

De toegang tot de woning is niet ontzegd maar het gehuurde.
Huis verplaatsen, immers principe van woonwagen, is de oplossing.

Ik weet niet of de suggestie serieus is bedoeld. Het verplaatsen van de woonwagen betekent afbreken en opbouwen, transport met een hooglader, kosten pakweg 50.000 euro. Maar afgezien daarvan, het aantal standplaatsen in Utrecht is zo gelimiteerd dat er een hele lange wachtlijst bestaat en dat je pakweg 10 jaar moet wachten voordat je aan de beurt bent.

Wolfsen had het in zijn nieuwjaarsrede over allerlei bedreigingen van de rechtsstaat. Valt daar de toegangsontzegging in dit geval aan de vrouw en de kinderen ook niet onder? Ze worden niet eens vervolgd door het OM. Dus goeien moeten onder de kwaden lijden omdat de kwaden en extra lesje te leren. Wat een rechtsstaat!

De suggestie is zeer serieus. Als een huurder zich niet aan de afspraken houdt is hij de pineut. Dat zijn tevens zijn eigen verplichtingen jegens zijn familie.

Dat geldt voor woningen, staanplaatsen en nog vele andere zaken. Dat het verplaatsen van een woonwagen zoveel moeite kost heeft meer te maken met het misbruik van de term "woonwagen" dan het daadwerkelijke principe.

Als een huurder zich niet aan de huurovereenkomst houdt mag de verhuurder de huurovereenkomst op zeggen. Dat gebeurt hier echter niet, de huuroverkomst blijft in stand (de huur moet dus ook door worden betaald!), maar de burgemeester (die geen partij is bij de huurovereenkomst) verbiedt de huurder van het gehuurde gebruik te maken.

Overigens, het staat 'reizigers' allang niet meer vrij om in een verplaatsbare woonwagen te wonen. Ze komen slechts voor een (vaste) standplaats in aanmerking als de 'woonwagen' aan de eisen voldoet die aan een gewone woning worden gesteld. Als je dat misbruik wil noemen, is het wel een misbruik dat door de overheid is opgedrongen.

Het blijft een keuze om een dergelijke woning of plek te kiezen.

Er zijn overigens meerdere voorbeelden van mensen die ook niet in een huis aan hun verplichtingen voldoen.....

Beste Zuilenees,

je doet nu net alsof de gevolgen van de hardvochtige en onrechtvaardige manier waarop deze vrouw en haar kinderen behandeld worden uiteindelijk het gevolg zijn van haar eigen keuze om in een woonwagen te wonen. Immers, je schrijft : "Het blijft een keuze om een dergelijke woning of plek te kiezen".

Nederland erkent het recht (EVRM) van mensen om naar hun eigen keuze te wonen. Ik kan je redenering dus niet volgen. Maar waar ik het meest bezwaar tegen heb, is dat het afleidt van de kwestie die ik in mijn column aansnijdt, namelijk dat mensen gestraft worden zonder dat ze zich aan strafbaar feit schuldig hebben gemaakt. Ik maak mij er grote zorgen over dat niemand zich daar druk om lijkt te maken (voorzover ik weet is er ook geen raadslid dat daar vragen over heeft gesteld). Vergeet niet: wat die vrouw en haar kinderen overkomt, kan iedereen overkomen. Er bestaan moeizaam bevochten grondrechten en als we daar niet pal voor staan is het snel afgelopen met de rechtsstaat.

Beste Kees,

Waar jij volledig aan voorbij gaat is dat de vrouw en de kinderen dan wel misschien niets weten van de overeenkomst die de vader had gesloten maar dan nog blijft het de verantwoordelijkheid van de vader om voor onderdak van zij familie te zorgen. Niet een bestuurder van een stad.

Als jij of ik mijn verplichtingen niet nakomt zal dat mogelijk ook gevolgen hebben voor mijn gezin.
Dat is niemand anders zijn verantwoordelijkheid dan die van jou en mij. Geen raads- of tweedekamerlid zal daar een vraag over stellen.

Zo'n 3000 jaar geleden vond men het normaal dat de familie van de vader des huizes, als die een gebod had overtreden, samen met de vader gestraft werd. In het Oude Testament lezen we bijvoor­beeld (Leviticus 26 vers 27) dat de vader die zich niet aan de geboden houdt niet alleen zelf getuch­tigd zal worden, maar dat hij ook het vlees van zijn zonen en dochters zal eten, die dus kennelijk samen met hem zullen worden uitgeroeid als de vader zich niet aan de geboden houdt. Gelukkig denkt men daar in het strafrecht tegenwoordig heel anders over en dient straf alleen degene te tref­fen die zich hoogst persoonlijk aan een strafbaar feit schuldig heeft gemaakt.

De redenering dat het de verantwoordelijkheid van de vader is om ervoor te zorgen dat zijn vrouw en kinderen niet de gevolgen zullen ondervinden van zijn wangedrag leidt er toe dat de vrouw en de kinderen volkomen van de vader afhankelijk worden gemaakt en dat hun eigen gedrag er totaal niet doet. Alleen het feit dat zij nu eenmaal de vrouw en de kinderen zijn van die vader maakt dat zij op straat komen te staan. Het is een opvatting die niet in onze beschaving thuishoort, maar in die van een paar duizend jaar terug. Wij vinden tegenwoordig bovendien dat vrouwen en kinderen juist niet afhankelijk moeten worden gemaakt van een vader die zich misdraagt en als het nodig is worden vrouwen en kinderen ook in bescherming genomen.

Een burgemeester die enerzijds bezig is om vrouwen en kinderen te beschermen tegen mannen die hun gezin terroriseren en anderzijds vrouwen en kinderen juist laat lijden onder de straf die de man toekomt weet niet goed waar hij mee bezig is.

Beste Kees,

Je bent weer subliem bezig dingen uit zijn verband te trekken.
Nog even en een rechter is straks ook verantwoordelijk voor inkomstenderving in een gezin omdat één van de kostwinners veroordeelt wordt.

Wat wil je nu eigenlijk bereiken in deze discussie?
Iemand houdt zich niet aan de afspraken en dat heeft consequenties. Dat die consequenties ook gevolgen hebben voor andere is de verantwoordelijkheid van de overtreder, niet de handhaver.

Beste Zuilenees,
Het is de hoogste tijd dat ze U eens van die pot af trekken.
Als iemand iets uit zijn verband trekt bent U dat, en eet wat minder citroenen dat zal U goed doen.
U opvattingen ten opzichte van woonwagens is nu wel algemeen bekend.
Kleinzielig en godzijdank u opvatting.

Beste Trippeltrap,

Ik kan me niet herinneren de laatste jaren in Utrecht een lezing te heb gegeven over woonwagenbeleid of dat ik een persoonlijk onderhoud met iemand als u over dit onderwerp heb gehad. Uw toonzetting en suggestie is dan ook niet noodzakelijk, onjuist en overbodig.

Als u deze post had gelezen had u al kunnen concluderen dat het hier helemaal niet over woonwagens gaat maar over het nakomen van afspaken in het algemeen. Zo zou iemand die niet meer aan de voorwaarde van zijn hypotheek zou voldoen uiteindelijk zijn huis uit gezet kunnen worden warbij gezinsleden ook de dupe zijn.

Als u weer on topic zou willen discusseren wil ik u verder aanmoedigen inhoudelijk te reageren.

De man in kwestie wordt waarschijnlijk een tijd vast gezet, waardoor het gezin inderdaad geen inkomsten heeft. Dat is onvermijdelijk en voor de familie al erg genoeg. De vrouw en de kinderen uit de woning zetten is niet onvermijdelijk, volstrekt overbodig en dus onrechtvaardig.

Een strafrechter zou zo'n beslissing niet nemen, omdat het strafrecht daar gelukkig de mogelijkheid niet voor geeft.

En verder zou het fijn als je op mijn argumenten ingaat in plaats van ze af te doen met de algemene opmerking dat ik iets subliem uit het verband trekt.

Beste Kees,

Geen reactie beter dat die van jezelf waarin je aantoont dat je appels met peren vergelijkt.
De uitzetting heeft ook geen betrekking op het strafrecht maar is onderdeel van een overeenkomst. En zoals in zo'n beetje elke overeenkomst zitten daar voorwaarden aan. Zo'n voorwaarde kan zijn dat je je bijdrage op tijd betaald of dat je je aan andere in de overeenkomst gestelde voorwaarde conformeert.

Beste Zuilenees,

Ik wil verder niet in herhaling vallen: de tijdelijke ontzegging van het gebruik van de woning (dus geen uitzetting) vloeit niet voort uit de niet-nakoming van voorwaarden in de huurovereenkomst. De maatregel is dus ook niet genomen door de verhuurder, maar door de burgemeester.

De lezer is denk ik nu wel voldoende geïnformeerd over onze standpunten, ik wou het hier maar bij laten. Overigens wil ik je graag bedanken voor de moeite die je neemt om op mijn column te reageren.

Beste Kees,

Ik wil het verder niet in details vallen maar iedereen weet dat er meer soorten overeenkomsten bestaan dan huurovereenkomsten.
Daarmee ben ik het eens dat de standpunten nu wel duidelijk zijn.

Inhoud syndiceren
Kees van Oosten
Inhoud syndiceren