Voor Stadspartij Leefbaar Utrecht is het zeker geen automatisme dat de lijsttrekker, na de verkiezingen en mogelijke overeenstemming over deelname aan een coalitie, plaats neemt als wethouder in het college. Wat ons betreft heeft dat veel meer te maken met de specifieke kwaliteiten van de betreffende persoon dan met eventuele problemen rond het dualisme. Zoals een goed lijsttrekker over bepaalde kwaliteiten moeten beschikken, zo geldt dat ook voor een goed wethouder. De kans dat die, voor een deel verschillende, kwaliteiten in één persoon verenigd zijn, is simpelweg niet zo groot. Er zijn nu eenmaal niet zoveel schapen met 5 poten. Dat geldt wat ons betreft overigens ook voor goede raadsleden die wethouder worden. Ook dat blijkt te vaak geen succes. Goede uitzonderingen daargelaten.
Zodra een partij gaat deelnemen aan een coalitie, zullen er compromissen gesloten worden en afspraken worden gemaakt. Dat is een wezenskenmerk van de democratie zoals wij die kennen. Het lijkt Stadspartij Leefbaar Utrecht logisch dat je als partij, voor dat je definitief besluit tot deelname aan een coalitie, zorgvuldig hebt afgewogen of datgene wat je van je verkiezingsbeloften kunt waarmaken, opweegt tegen de punten die anderen hebben binnengehaald. Als je die keuze niet aan de kiezer kunt uitleggen, moet je er niet eens aan beginnen. Daarnaast is het ook heel belangrijk dat je vooraf duidelijk hebt waarover geen overeenstemming bestaat en waar het dus uiteindelijk ieder voor zich zal zijn. Ook dat moet je helder naar de stad communiceren.
Als de afspraken zijn gemaakt dan moet je er als partij voor gaan zolang de omstandigheden niet drastisch wijzigen.
Wat het dualisme betreft, wil ik het liever over duaal gedrag hebben. Als de uitvoering van de gemaakte afspraken door het college tekort schiet, of het is duidelijk dat een wethouder blijkbaar niet uit het juiste hout gesneden is, dan ben je als raad verplicht om in te grijpen. Het kan zover komen, dat er geen andere weg is dan afscheid te nemen van die wethouder of dat college. Dat is volgens Stadspartij Leefbaar Utrecht je taak als raadsfractie, ongeacht of je nu in de coalitie zit of niet.
Voor bijna iedereen zal het heel moeilijk zijn om iemand die zijn best doet, weg te sturen omdat het functioneren beneden de maat is. Zeker iemand waar je je op basis van politieke overtuiging sterk mee verbonden voelt. Maar juist in het belang van het stadsbestuur en het vertrouwen van de burgers in de politiek moet je de moed hebben om je duaal te gedragen. Voor Stadspartij Leefbaar Utrecht maakt het dan geen verschil of het de lijsttrekker betreft, een voormalig collega-raadslid of een wethouder van buiten.