Zaterdag 11 september is het Open Monumentendag 2010. De dag heeft als thema ‘De Smaak van de Negentiende Eeuw’. DNU.nu telt 19 dagen lang af naar de 11e september met 'Negentien helden uit de negentiende eeuw'. Aflevering 10: Johan Ludwig Bernard de Muralt (1818-1889) door René Verhulst.

Misschien was hij de Mark Rutte van deze tijd. Jonkheer De Muralt, zijn vader was een Zwitserse militair die zich in 1829 liet inlijven in het Nederlandse leger, inclusief adellijke titel. De Muralt junior genoot van het Utrechtse studentenleven en werd al snel jurist, advocaat, liberaal politicus en wethouder. Hij doorbrak het steile en conservatieve bestuur van de stad. Hij richtte de Utrechtse Kiesvereniging op, die een machtsblok werd in de stad. Die vereniging werd gevormd vanuit sociëteiten en de Kamer van Koophandel. Een nieuwe elite vanuit de handel en fabrieken werd een liberale politieke factor. Maar De Muralt had ook aandacht voor sociale woningbouw voor “arbeidenden en minvermogenden.” De in aflevering 5 beschreven dictatoriale burgemeester Kien bestreed zijn wethouder De Muralt op felle wijze. Kien verbood zelfs de gemeentesecretaris, wanneer hij afwezig was, om De Muralt de stukken te laten tekenen. De Muralt ging door met zijn liberale beweging en wist halverwege de 19e eeuw het conservatieve establishment te verslaan. Met de wethouders Ram en Royaards van den Ham vormde hij een vrijzinnig college waarbij de heren elkaar niet spaarden met gebulder als: 'het is onwaar, gij liegt het, het zijn valsche voorstellingen en gij zijt stokdoof'.En dan hebben we het tegenwoordig nog over omgangsvormen in de politiek. De Muralt had overal een vinger in de pap en was een echte netwerker. Het was ook op zijn voorstel dat het Stedelijk Museum werd ondergebracht in de buitenplaats Het Hoogeland, die in 1888 was aangekocht. De Muralt trouwde op latere leeftijd en woonde aan de Kromme Nieuwe Gracht en Trans 10. De industrialisatie en gedaanteverwisseling van Utrecht na 1890 heeft hij niet meer meegemaakt. In dat opzicht is hij nog een man van het oude Utrecht geweest. Het Hoogeland aan de Museumlaan is open op monumentendag 2010.