Jeugdzorg is al jaren een zorgenkindje en gaat de komende kabinetsperiode flink op de schop. Zo gaat de provincie de regie overdragen aan de gemeenten. Tijd voor DNU om de betrokken partijen aan de tand te voelen over de aankomende veranderingen. Aan het woord: Mieke Hoek, woordvoerder Jeugdzorg van 50PLUS Provincie Utrecht.

Wat zijn de opvattingen van 50PLUS over de huidige jeugdzorg?
Het stelsel is complex en daardoor zijn de problemen binnen jeugdzorg ook complex. Er zijn ongelooflijk veel instanties en mensen die iets te zeggen hebben over jeugdzorg. Daar zit het kind als klein pingpongballetje middenin. De wachtlijsten zijn het grootste hangijzer. Je kunt nu wel problemen signaleren, maar door die wachtlijsten kun je er niet (snel) op reageren. Dat is heel erg. Bovendien bestaat er zelfs over die wachtlijsten verwarring: sommige kinderen wachten op zorg, maar worden niet eens meegerekend in de statistieken. Het is tijd om terug te gaan naar de basis: al die regels en lijntjes zijn ooit ontstaan, maar laten we dat nu eens proberen terug te schuiven.

Wat vindt 50PLUS van de plannen voor de veranderingen binnen jeugdzorg?
Het idee is goed. De lijnen worden korter, er zijn minder ambtelijke molens die hoeven draaien en de zorg komt dichter bij de mensen. Maar ik maak me grote zorgen over de uitvoering, omdat lang niet elke gemeente erop is ingericht en voldoende personeel in huis heeft. Dat zie ik omdat ik zelf werk als gemeenteraadslid van Het Vechtse Verbond in Stichtse Vecht. Er moet onderscheid gemaakt worden tussen kleine en grote gemeenten. Zij hebben met heel andere problematieken te maken en werken intern op een andere manier. Dit kabinet wil ook nog op de jeugdzorg bezuinigen, terwijl er juist geld bij zou moeten om het goed over te dragen aan gemeenten. Wij zijn bang dat het kind het kind van de rekening van deze regering gaat worden.

Heeft 50PLUS tips voor de gemeenten?
Je moet als gemeente goed met je inwoners communiceren en duidelijk zichtbaar maken wat je wilt met jeugdzorg. Wat moet iemand doen als hij of zij vermoedens heeft van kindermishandeling? Publiceer een anoniem meldnummer in het huis-aan-huisblad, steeds opnieuw. Zet in op preventie. In de directe omgeving van het kind moeten signalen opgepikt worden. Denk aan sportverenigingen, zwembaden, buurthuizen en scholen. Verzorg (meer) trainingen voor docenten, zodat zij leren waar ze op moeten letten. Elk signaal, hoe klein ook, is belangrijk. Met betrekking tot de wachtlijsten lijkt het mij een goed idee als gemeenten naar rato van het aantal kinderen een of twee plekken reserveren voor spoedopname in een jeugdzorginstelling. Dan hoeven kinderen niet tijdelijk in een jeugdgevangenis of op een politiebureau te verblijven. 50PLUS vindt het ook belangrijk om te voorkomen dat meerdere hulpverleners en instanties zich met één gezin bemoeien. Aan onderlinge coördinatie moet veel gebeuren.

Wat vindt 50PLUS anders dan de andere provinciale partijen?
Wij trekken het breder dan alleen jeugdzorg. 50PLUS schenkt veel aandacht aan mobiliteit. Steeds vaker doen werkende ouders een beroep op de grootouders als oppas en dan is mobiliteit erg belangrijk. Voor ouderen die met hun kleinkinderen naar het consultatiebureau willen of die hun kleinkinderen op willen halen van school, moeten er wel voorzieningen van openbaar vervoer aanwezig zijn. Ook, of juist, in die kleine kernen, waar scholen en bushaltes steeds vaker verdwijnen.

Tot slot: Jeugdzorg kent inmiddels zoveel problemen (excessen, wachtlijsten), is dat niet iets om moedeloos van te worden?
Eigenlijk wel. Maar je moet niet moedeloos blijven, maar het probleem proberen op te lossen. Je moet oplossingsgericht denken: voorkomen is beter dan genezen en elk signaal uit de omgeving van het kind moet je serieus nemen. Ook als het kind zelf belt, want dat doet het niet zomaar. Negen van de tien keer is het misschien loos alarm, maar het gaat om die tiende keer.

Dit was het voorlopig laatste deel in de serie over jeugdzorg. Na de zomer zoeken we de gemeenten op voor een vervolg. De standpunten van de overige partijen in de Provinciale Staten vindt u in de linker kolom.