zondag 5 februari 2012
Tram? Ja! Maar wel slim graag.
Wie de Utrechtse politiek de afgelopen maanden gevolgd heeft, weet dat er verhitte discussies zijn over luchtkwaliteit, openbaar vervoer en bereikbaarheid. Het is zeer terecht dat die discussies gevoerd worden en het is logisch dat het OV, waaronder de tram, genoemd wordt als een minder vervuilend alternatief voor de auto. Opmerkelijk genoeg worden die ingrijpende herzieningen in het OV-systeem in en om de stad, nauwelijks in verband gebracht met bijvoorbeeld de pakketstudies, waarin wordt nagedacht over wat we nou doen met de snelwegen om de stad. En juist daar liggen volgens D66 geweldige kansen om de luchtkwaliteit te verbeteren, de geluidsoverlast in wijken als Lunetten, Rijnsweerd en Voordorp terug te brengen en de bereikbaarheid op peil te houden.
Als we er niet aan ontkomen om de snelwegen te verbreden, dan moeten ze overdekt worden. Daar zijn nieuwe, relatief goedkope, milieuvriendelijke en
onderhoudsarme systemen voor. De vieze lucht zuiveren we en de geluidsoverlast is grotendeels opgelost. Het verkeer dat over die snelwegen rijdt en deels naar Utrecht wil, vangen we af aan die vernieuwde snelwegring door moderne, hoogwaardige transferia, die ontsloten worden door een tram. Geen treinachtige tram, zoals de huidige tram naar Nieuwegein en IJsselstein, maar een stille, moderne stadstram. Hoogwaardig, modern, stil.
Het is heel begrijpelijk dat mensen terugdenken aan de discussie zoals die in Utrecht in de jaren negentig werd gevoerd. Veel mensen - en D66 niet in de laatste plaats! - vreesden toen voor een tram door de binnenstad. En hoe mooi en stil die nieuwe trams ook zijn: je kunt niet zomaar overal tramrails neerplempen. Maar je kunt er , twintig jaar later, wel opnieuw over nadenken. Er zijn immers ook veel mensen die klagen over te veel bussen door hun straat, over de uitstoot die bussen veroorzaken of over de beperkte capaciteit van bussen (heeft u wel eens gezien hoe studenten naar De Uithof worden vervoerd? Het lijkt wel veevervoer!). Wat D66 betreft moeten we opnieuw nadenken over de kansen die trams bieden. En dat vereist een samenhangende visie op het vervoer van personen in en om de stad en die is er niet omdat politieke partijen en bestuurslagen alleen maar over hun eigen postzegel nadenken in plaats van eens verder te kijken. D66 wil dat wel.
De tracés? Zoals gezegd zou een tramlijn anno nu wel eens minder overlast kunnen geven dan elke vijf minuten een dieselbus langs je voordeur. De werkwijze die Utrecht heeft gehanteerd moet omgedraaid worden. Er zijn zo veel betrokken bewoners in deze stad. Hoe veel fijner zou het zijn als je
nu begint om samen met de wijken en hun inwoners om na te denken over de tracés, in plaats van andersom: Nu verzint de gemeente alles, confronteert
de inwoners van onze gemeente ermee en vervolgens kunnen bewoners alleen via moeizame beroeps- en bezwaarprocedures proberen wijzigingen aan te
brengen. Dat leidt alleen maar tot boosheid, frustratie, tijdverlies en rechtszaken. Mensen zijn niet gek. Ga met ze om tafel, bekijk voor- en nadelen en je komt tot een resultaat met draagvlak. Het zal nooit lukken om het iedereen naar de zin te maken en dat mag de politiek ook nooit beloven. Maar, wat denkt u, zouden die betrokken wijkbewoners alleen aan hun eigen achtertuin denken of snappen we met z'n allen dat we, in een stad die over een tijd 400.000 inwoners heeft, ook moeten nadenken over vernieuwing? D66 denkt het laatste.
De plannen voor trams liggen voor een groot gedeelte nog ver in de toekomst. De gekozen bestemmingen lijken ons echter volstrekt logisch. Natuurlijk wil je Leidsche Rijn bij de rest van de stad betrekken en daar is goed OV een middel voor. De verwachting is dat er ook in Zuilen en Overvecht genoeg OV-vraag is om een tram zinvol te laten zijn. En aangezien beide wijken ook last hebben van te veel autoverkeer en vieze lucht, zouden deze wijken heel veel baat kunnen hebben bij een systeem met transferia, trams en het afvangen van verkeer aan de vernieuwde snelwegring.
Kortom: D66 gelooft in een tram. Maar niet als een verkiezingsbelofte. D66 gelooft in de toekomst van de tram als onderdeel van een integrale visie op
een schone, bereikbare stad.
Over 703 dagen since gemeenteraadsverkiezingen.
Partijen die meedoen aan de DNU-politieke tribune
Verkiezingsthema's
reactie op de opmerkingen van Ria Glas,
De binnenstad hoeft niet moeilijk bereikbaar gemaakt te worden en dat is geen kwestie van gebrek aan politieke moed. De kern van het bereikbaarheids-probleem is niet de binnenstad, maar te veel verkeer op te krappe wegen in de hele regio, congestie en luchtverontreiniging is daarvan een symptoom. De echte aanpak van de problemen vereist daarom een andere manier van denken dan tot nu toe het geval is.
Parkeerplaatsen zuigen autoverkeer aan als een spons, parkeerplaatsen in het hart van de stad leiden daarom tot rijen auto's dwars door de stad tot in het centrum. Het huidige aantal parkeerplaatsen in en rond het centrum moet in ieder geval niet toenemen. Daarom is het noodzakelijk dat het parkeerbeleid wordt herzien als je iets aan de (auto) verkeersdrukte wilt doen. De al geplande 2500 extra parkeerplaatsen in het Stationsgebied zullen voor nog meer verkeersdrukte en nog meer luchtverontreiniging zorgen, waarmee alle inspanningen zoals omschreven in de ALU gefrustreerd worden. Men geeft in Utrecht bijna 1 miljard uit om het verkeer zo te verdelen dat de luchtvervuiling nog net onder de Europese normen blijft. Enkele tientallen miljoenen die aan de aanleg van parkeergarages in het centrum worden uitgegeven werken dit echter tegen. Het huidige beleid is niet gefocust op structurele verbetering en daar moet dus verandering in komen.
Transferia zijn, mits goed uitgevoerd en op de juiste plaats gebouwd, zeer waardevol om het verkeer in een stad in goede banen te leiden. De huidige transferia rond Utrecht zijn letterlijk onaantrekkelijk voor de automobilist omdat ze op de verkeerde locatie liggen, of te weinig O.V. aansluitingen hebben op de rest van de stad.
Idealiter rijdt een automobilist vanaf de snelweg zonder een verkeerslicht tegen te komen het transferium in. Zo'n transferium biedt moderne voorzieningen als een kinderdagverblijf, een stomerij, de boodschappen servicedienst, een autowasserette, een fietsenstalling met leenfietsen en allerlei andere zinvolle aanvullingen. Trams, bussen en taxi's hebben hun centrale halte in het transferium: warm, droog en windvrij. Omdat een transferium geen ordinaire parkeergarage is maar een vervoersknooppunt, kun je hier met hoog frequent O.V. naar alle delen van de stad. Of, als dat handiger is, met de fiets direct naar je bestemming.
Wie betaalt dat? Een dergelijke mega parkeergarage zou door een particuliere ondernemer kunnen worden gebouwd en geëxploiteerd. Maar ook belanghebbende bedrijven als Connexxion of de eigenaren van omliggende kantoorpanden zouden aandeelhouder kunnen zijn van een dergelijk mega transferium. Rijkswaterstaat gebruikt nu al een deel van P+R Westraven. In principe is dat geen slecht idee want als het geparkeerde blik (dat nu nog tussen de kantoorpanden staat) geconcentreerd kan worden in een op loopafstand gelegen transferium kan de vrij gekomen grond tot een werkelijk parkachtige tuin worden omgevormd. Uitzicht op groen i.p.v. blik verbetert het welzijn op de werkplekken. P+R Westraven is echter een voorbeeld van hoe een transferium er niet uit moet zien. Hierboven heb ik al geschetst hoe het idealiter zou moeten.
Als binnenstadbewoner zou ik de auto 's nachts ook best in zo'n transferium willen stallen, i.p.v. in Tuindorp, zoals mijn buurman vanwege het niet krijgen van een parkeervergunning al enkele jaren doet. De bewoners van Tuindorp zouden dat ook toejuichen. Ik bedoel maar te zeggen dat er niet met een beperkte blik moet worden gekeken naar het verschijnsel transferium.
(Oeps, dubbel geplaatst)
Een flink gedeelte van het woonwerkverkeer naar Utrecht komt van ver - Almere, Amersfoort en soms nog verder. Ook voor de gezonde en slanke fietser is fietsen dan geen optie. Je geeft zelf al aan dat het openbaar vervoer binnen de stad onder de maat is. Terecht, maar dat is nou precies iets waar zo'n tram iets aan kan doen. En door de tram aan te sluiten op het transferium, kan het transferium een beter alternatief zijn voor naar de binnenstad rijden.
Alweer de mooie droom over het afvangen van verkeer aan de rand van de stad.
De meest recente openbare cijfers dateren uit 2006, de gemeentelijke beleidsmonitor verkeer. (Op de site van Verder wordt in hun cijferboekje verkeer en vervoer wijselijk gezwegen over het (on) gebruik van de transferia.)
Volgens de beleidsmonitor( pag 35) zijn er maximaal voor 3.000 auto's per maand(!), dus 100 per dag, goedkope (€ 3,50) transferium-kaartjes verkocht. Toch vond de gemeente volgens dezelfde monitor dat de transferia een aantrekkelijk (goedkoop, vlot) aanbod hadden.
In 2006 reden er dagelijks 155.000 motorvoertuigen de stad in. Als we dat met slechts 20% willen reduceren moeten 31.000 automobilisten per dag hun auto aan de rand van de stad willen parkeren. In het luchtkwaliteitsplan zijn enige duizenden parkeerplekken aan de rand van de stad gepland. Waar moeten de anderen hun auto laten? Waar halen we het geld vandaan om die kostbare transferia te bouwen? Waarom komen er weer meer parkeergarages in het centrum bij?
De politieke moed ontbreekt om de binnenstad moeilijk bereikbaar te maken voor autoverkeer. Zolang de gemeente als doelstelling heeft (zie weer de beleidsmonitor) dat de gemiddelde rijsnelheid van verkeersknooppunten naar het centrum van de stad niet onder de 30 km/uur mag dalen en er tegelijkertijd grote tevredenheid is als de rijsnelheid van het openbaar vervoer 25 km/uur haalt (wachttijd niet meegerekend) zullen weinig mensen overstappen op het openbaar vervoer. Transferia kun je wel bouwen maar ze zullen net als nu niet worden gebruikt. Dat is weggegooid geld, knap hiervan alstublieft alle fietsroutes op, niet alleen de "top 5". Dan gaan de Utrechters zelf meer fietsen.
Krijgen we ook nog een gezondere en slankere bevolking.